Stanisław Soyka to jeden z najważniejszych polskich wokalistów jazzowych i popowych, a przy tym pianista, skrzypek, gitarzysta, kompozytor i aranżer. W dokumentach figurował jako Stanisław Joachim Sojka, ale płyty i afisze firmował pisownią Soyka. Publiczność kojarzy go przede wszystkim z “Tolerancją (Na miły Bóg)”, “Cudem niepamięci” oraz albumem z sonetami Szekspira.
Imię i nazwisko: Stanisław Joachim Sojka
Pseudonim artystyczny: Stanisław Soyka
Data urodzenia: 26 kwietnia 1959
Miejsce urodzenia: Żory
Data śmierci: 21 sierpnia 2025
Miejsce śmierci: Sopot
Zawód: wokalista, pianista, skrzypek, gitarzysta, kompozytor, aranżer
Wykształcenie: Akademia Muzyczna imienia Karola Szymanowskiego w Katowicach, aranżacja i kompozycja
Żony: Iwona, Ewa Żmijewska
Dzieci: Marcin, Jan, Jakub, Antoni
Miejsce pochówku: Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie
Instagram: @stanislaw_soyka
Przyszedł na świat w Żorach na Górnym Śląsku, a muzyczne szlify zbierał potem w Gliwicach i Katowicach. Urodził się 26 kwietnia 1959 roku, a zmarł 21 sierpnia 2025 roku w wieku 66 lat. Śpiewać zaczął jako siedmiolatek w chórze kościelnym, więc scena towarzyszyła mu przez blisko sześć dekad. Zawodowo grał nieprzerwanie od końca lat siedemdziesiątych.
Odszedł nagle w Sopocie, kilka godzin przed zapowiadanym występem na Top of the Top Sopot Festival podczas koncertu “Orkiestra Mistrzom”. Zmarł 21 sierpnia 2025 roku w Sopocie, a 8 września 2025 roku został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Msza żałobna odbyła się tego dnia w południe w kościele Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy ulicy Alfreda Nobla 16 w Warszawie, a rodzina prosiła żałobników o ciszę, modlitwę i powstrzymanie się od robienia zdjęć. Prokuratura Rejonowa w Sopocie prowadziła śledztwo w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci i umorzyła je 10 grudnia 2025 roku, uznając, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Sekcja zwłok nie przyniosła jednoznacznej odpowiedzi o przyczynie zgonu, a śledczy nie stwierdzili udziału osób trzecich.
O swoim zdrowiu mówił otwarcie i nie ukrywał, że lata koncertowania odbiły się na jego kondycji. W ostatnich latach życia zmagał się z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc oraz cukrzycą typu II. Wcześniej walczył też z nadwagą, bo w najcięższym okresie ważył około 123 kilogramów. Oficjalna przyczyna zgonu nie została podana do publicznej wiadomości, ponieważ prokuratura, szanując wolę rodziny, nie ujawniła szczegółów śledztwa.
Był żonaty dwa razy. Pierwszą żoną była Iwona, z którą rozstał się w 1991 roku po głośnym romansie z aktorką Grażyną Trelą. Drugą żoną artysty była Ewa Żmijewska, jego menedżerka, z którą spędził ponad dwadzieścia lat, aż do swojej śmierci. Poznali się pod koniec lat dziewięćdziesiątych, gdy zajęła się prowadzeniem jego spraw zawodowych. Wspólnych dzieci nie mieli.
Miał czterech synów z pierwszego małżeństwa z Iwoną: Marcina, Jana, Jakuba i Antoniego. Trzech z nich poszło w ślady ojca i związało się z muzyką. Antoni zajmuje się komponowaniem i pisaniem tekstów. Po śmierci muzyka jego synowie razem z wdową odbierali przyznane mu nagrody. Wszyscy czterej pochodzą z pierwszego związku, bo z Ewą Żmijewską artysta dzieci nie miał.
Naukę zaczął od skrzypiec w podstawowej szkole muzycznej pierwszego stopnia w Gliwicach, a potem uczył się w liceum muzycznym w Katowicach. Ukończył Akademię Muzyczną imienia Karola Szymanowskiego w Katowicach na kierunku aranżacji i kompozycji. Zawodowo zadebiutował w 1977 roku, występując z zespołem Extra Ball Jarosława Śmietany. Od tego czasu poruszał się swobodnie między jazzem, piosenką poetycką i muzyką rozrywkową.
Najbardziej znane piosenki Stanisława Soyki to “Tolerancja (Na miły Bóg)”, “Cud niepamięci”, “Tak jak w kinie” oraz “Śliczna różdżkareczka”. “Tolerancja” ukazała się w 1991 roku na płycie “Neopositive” i powstała przy okazji koncertu poświęconego walce z AIDS. To właśnie ten tytuł najczęściej pojawia się w opisach jego dorobku i najmocniej utrwalił się w pamięci słuchaczy.
Nagrywał przez ponad czterdzieści lat i zostawił kilkanaście albumów studyjnych, od jazzu przez poezję śpiewaną po standardy swingowe. Do najważniejszych płyt należą “Blublula” z 1981 roku, “Acoustic” z 1991 roku, “Sonety Shakespeare” z 1995 roku i “Soykanova” z 2002 roku. Później nagrał między innymi “Tryptyk Rzymski” do poematu Jana Pawła II, album “…Tylko brać” oraz swingowy “Swing Revisited”. “Sonety Shakespeare” to jego autorskie kompozycje do tekstów Szekspira.
Doceniano go zarówno w środowisku jazzowym, jak i popowym. Fryderyka za najlepszy wokal męski odebrał w 1995 roku, a w 2003 roku nagrodzono jego album z muzyką poetycką. W 2026 roku przyznano mu pośmiertnie Złote Fryderyki w kategoriach muzyki rozrywkowej i jazzowej. Został odznaczony Srebrnym Medalem “Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w 2005 roku, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w 2009 roku oraz pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski w 2025 roku.
Mierzył niespełna 175 centymetrów wzrostu. Waga bywała u niego tematem publicznym, bo w najcięższym okresie sięgała około 123 kilogramów, a w późniejszych latach artysta wyraźnie schudł. Majątek Stanisława Soyki nie jest obecnie dostępny publicznie w jednoznacznie potwierdzonej formie i żadne wiarygodne źródło nie podaje jego wysokości.
Media społecznościowe traktował jako miejsce zapowiedzi koncertów i krótkich relacji zza kulis, a nie codziennego dziennika. Prowadził profil @stanislaw_soyka, na którym opublikował blisko sześćset pięćdziesiąt wpisów. Konto śledzi ponad osiem tysięcy osób i pozostaje dostępne także po śmierci muzyka. W opisie profilu widnieje kontakt do menedżerki, Ewy Żmijewskiej-Sojki.
