RCB to Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, instytucja odpowiedzialna za zarządzanie kryzysowe w Polsce i za SMS-owe ostrzeżenia, które trafiają na telefony milionów osób. Najczęściej Polacy stykają się z nią przy okazji komunikatów o burzach, powodziach, smogu i zagrożeniu z powietrza.
Pełna nazwa: Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
Skrót: RCB
Rozpoczęcie działalności: 2 sierpnia 2008 roku
Podstawa prawna: ustawa z 26 kwietnia 2007 roku o zarządzaniu kryzysowym
Podległość: Prezes Rady Ministrów
Dyrektor: Zbigniew Muszyński, powołany 21 lutego 2024 roku
Zastępcy dyrektora: Mariusz Marchlewicz, Tomasz Kołodziejczyk
Siedziba: Al. Ujazdowskie 5, 00-583 Warszawa
Całodobowa służba dyżurna: +48 47 72 16 907
E-mail: [email protected]
Alert RCB działa od: 12 grudnia 2018 roku
Profil na X: @RCB_RP
Skrót rozwija się jako Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. To państwowa jednostka budżetowa podległa Prezesowi Rady Ministrów, która pełni funkcję krajowego centrum zarządzania kryzysowego i obsługuje w tych sprawach Radę Ministrów, premiera oraz Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego. Centrum powstało na mocy ustawy o zarządzaniu kryzysowym z 26 kwietnia 2007 roku, a działalność rozpoczęło 2 sierpnia 2008 roku. Zajmuje się monitorowaniem zagrożeń, ochroną infrastruktury krytycznej, przeciwdziałaniem dezinformacji i prowadzi całodobową służbę dyżurną. Siedziba mieści się w Warszawie.
Alert RCB to system ostrzegania ludności oparty na zwykłych wiadomościach tekstowych. Działa od 12 grudnia 2018 roku, a pojedynczy komunikat liczy najwyżej 160 znaków ze spacjami i jest pisany bez polskich liter. Centrum nie rozsyła SMS-ów samo. Przekazuje operatorom komórkowym treść komunikatu i obszar zagrożenia, a wiadomości wysyłają Orange, Play, T-Mobile i Plus. Pierwsze pół roku było pilotażem, pełną funkcjonalność system dostał po nowelizacji ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Na alert nie trzeba się zapisywać.
Ostrzeżenie nie idzie przy każdym załamaniu pogody. Komunikat wychodzi wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy bezpośrednio zagrożone są życie i zdrowie, czyli przy gwałtownych burzach i wichurach, powodziach, smogu, skażeniach chemicznych, zagrożeniu atakiem z powietrza oraz działaniach terrorystycznych. Najmniejszym obszarem, na jaki da się skierować alert, jest jeden powiat. Zdarzały się też komunikaty innego rodzaju, jak zasady postępowania w czasie epidemii koronawirusa w 2020 roku czy informacje przy wyborach i referendum. Przy ocenie zagrożeń pogodowych Centrum opiera się na danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.
To jedno z najczęściej wpisywanych pytań przy tym haśle. Osoba przebywająca na terenie objętym zagrożeniem nie może zrezygnować z odbierania alertów RCB. System nie działa na zasadzie subskrypcji, więc nie ma żadnej listy, z której dałoby się wypisać. Nie zbiera też danych osobowych, na co Centrum zwraca uwagę przy każdej większej akcji informacyjnej. Operator kieruje wiadomość do telefonów, które w danej chwili są zalogowane do sieci na wskazanym terenie, a nie do konkretnych numerów z bazy.
Na czele Centrum stoi dyrektor powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Funkcję tę pełni Zbigniew Muszyński, powołany 21 lutego 2024 roku przez premiera Donalda Tuska. Wcześniej kierował Centrum Antyterrorystycznym ABW. Zastępcami dyrektora są płk SG Mariusz Marchlewicz i st. bryg. Tomasz Kołodziejczyk. Instytucja miała wcześniej kilku szefów, wśród nich Antoniego Podolskiego, pierwszego dyrektora, oraz Marka Kubiaka, który kierował nią w latach 2015-2020 i wrócił na to stanowisko w latach 2023-2024.
Centrum przyjmuje zgłoszenia przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Biuro mieści się przy Al. Ujazdowskich 5 w Warszawie, a całodobowa służba dyżurna odbiera telefon pod numerem +48 47 72 16 907. Korespondencję ogólną przyjmuje adres [email protected], sprawy kierowane do szefa instytucji adres [email protected], a zgłoszenia do dyżurnego adres [email protected]. Kancelaria pracuje pod numerem +48 47 721 68 58. W razie bezpośredniego zagrożenia życia dzwoni się jednak pod numer alarmowy 112, a nie do Centrum.
Ostrzeżenia nie kończą się na SMS-ach, bo równolegle idą do sieci. Centrum prowadzi oficjalny profil @RCB_RP w serwisie X, gdzie publikuje treść każdego alertu razem z listą objętych nim powiatów. Tam pojawiają się także aktualizacje i odwołania ostrzeżeń, często szybciej niż w mediach. Instytucja ma również stronę na Facebooku pod własną nazwą. Każdego ranka publikuje Raport dobowy RCB, czyli zestawienie sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej, w tym przekroczeń stanów alarmowych i ostrzegawczych na rzekach.
Nie każdy alarm oznacza realne niebezpieczeństwo. 21 lipca 2026 roku w godzinach 7.00-19.00 w całym kraju przeprowadzono ćwiczenie systemu ostrzegania i alarmowania pod kryptonimem ALARM 2026, a wyciu syren towarzyszyły lokalne komunikaty rozsyłane w ramach Alertu RCB. Termin zapasowy wyznaczono na 22 lipca 2026 roku w tych samych godzinach. Podczas testu emitowane są dwa trzyminutowe sygnały: modulowany ogłasza alarm, ciągły go odwołuje. Ćwiczenia sprawdzają procedury i sprawność urządzeń, zanim przyjdzie ich użyć naprawdę.
