Dowód osobisty od 1 grudnia 2026 roku ma być do odebrania w dowolnej gminie w Polsce, a nie tylko w urzędzie, w którym złożono wniosek. Tak zakłada projekt MSWiA o numerze UD329. Miejsce odbioru wskażesz już we wniosku.
Dziś zasada jest jedna. Wniosek składa się w wybranym urzędzie gminy i tam trzeba się później zgłosić po gotowy dokument. Wyjątków nie ma.
Dla osób, które mieszkają, pracują albo studiują daleko od miejsca zameldowania, oznacza to dodatkowy dojazd. Często także wolny dzień w pracy.
Według projektu urząd odbioru wybiera sam wnioskodawca. Nie musi to być gmina właściwa dla miejsca zameldowania. Wystarczy wskazać ją we wniosku.
Przykład wygląda tak: wniosek składasz w rodzinnej miejscowości, a dowód osobisty odbierasz w mieście, w którym akurat pracujesz. Drugi przyjazd nie będzie potrzebny.
Formalnie zmienia się niewiele. Organem wydającym pozostanie gmina, w której złożono wniosek. Gotowy dokument trafi stamtąd do urzędu wskazanego przez wnioskodawcę.
Projekt opisuje też, jak dokumenty mają krążyć między gminami. Urząd, który wyda dowód, będzie miał dostęp do wniosku w systemie.
Druga ważna nowość dotyczy błędów po stronie urzędu. Jeśli dowód osobisty albo paszport zostanie unieważniony wskutek oczywistej pomyłki urzędnika, ważność będzie można przywrócić w ciągu 30 dni od daty unieważnienia.
Ma to być czynność techniczna, czyli wpis w rejestrze. Bez pełnej procedury administracyjnej. Przepis obejmuje wyłącznie pomyłki urzędu, a nie każde unieważnienie.
Zmienią się również zawiadomienia o unieważnieniu dokumentu. Gdy w rejestrze danych kontaktowych zabraknie danych właściciela, gmina wyśle pismo na adres do doręczeń elektronicznych. Jeśli takiego adresu nie ma, zawiadomienie trafi na adres zameldowania z rejestru PESEL.
Przy zmianie nazwiska po ślubie dodatkowe pismo nie będzie potrzebne. O wymianie dowodu poinformuje kierownik urzędu stanu cywilnego.
Rodzice zgłoszą utratę lub uszkodzenie dowodu dziecka przez usługę elektroniczną. Warunek jest jeden: w rejestrze musi istnieć powiązanie rodzicielskie. Wizyta w urzędzie nie będzie wtedy konieczna.
Prościej będzie także po stracie dokumentu podczas kontroli granicznej albo w wyniku przestępstwa. Taka osoba nie przejdzie standardowej procedury zgłaszania utraty. Informacja przekazana służbom ma automatycznie uruchomić odpowiednie mechanizmy.
Gminy będą mogły potwierdzać tożsamość na podstawie danych z rejestru PESEL, a dostęp do Rejestru Dowodów Osobistych i Rejestru Dokumentów Paszportowych dostaną wojewodowie.
Zmiany obejmą też paszporty. Ewidencje zostaną poszerzone o daty i miejsca urodzenia rodziców wnioskodawcy, a oświadczenia o władzy rodzicielskiej będą składane pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Nie do końca. Nowe zasady wydawania dokumentów miały pierwotnie obowiązywać od 1 lipca 2026 roku.
Po konsultacjach termin przesunięto na 1 grudnia. MSWiA tłumaczyło to koniecznością dostosowania systemów informatycznych i harmonogramu wydatków.
Data wciąż może się zmienić ze względu na przebudowę infrastruktury. Projekt UD329 obejmuje kilka ustaw naraz: o dowodach osobistych, o obywatelstwie polskim, o aktach stanu cywilnego oraz o dokumentach paszportowych.
Do czasu zmiany przepisów obowiązuje stara zasada. Dowód osobisty odbierasz tam, gdzie złożyłeś wniosek.
Stan na 17 listopada 2026 roku.
źródło zdjęć: Canva