Praca na emeryturze jest legalna, a po skończeniu 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę zarobki nie mają limitu. Jest jednak jeden warunek. Kto pracuje na etacie, musi przed przyznaniem świadczenia rozwiązać umowę z obecnym pracodawcą, inaczej ZUS zawiesi wypłatę.
Ta zasada zaskakuje wiele osób, które o tym, że coś poszło nie tak, dowiadują się dopiero z pisma z ZUS. Wtedy przelew jest już wstrzymany.
Kto osiągnął powszechny wiek emerytalny, może pobierać świadczenie i jednocześnie zarabiać dowolne kwoty. ZUS nie zmniejszy ani nie zawiesi emerytury z powodu wysokości przychodu. Nie ma znaczenia, czy chodzi o etat, umowę zlecenia czy własną firmę.
Inaczej jest u wcześniejszych emerytów, na przykład z tytułu pracy w szczególnych warunkach, oraz u rencistów. Ich obowiązują progi liczone od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Progi zmieniają się co kwartał.
Od 1 września 2026 roku bezpieczny przychód to 6463,20 zł brutto miesięcznie, czyli 70 procent przeciętnej pensji. Powyżej tej kwoty ZUS pomniejsza świadczenie. Gdy przychód przekroczy 12 003,10 zł, czyli 130 procent przeciętnej pensji, wypłata zostaje zawieszona. Obie kwoty podał prezes ZUS w komunikacie z 18 sierpnia 2026 roku. Przychody z całego roku ZUS rozlicza dopiero po jego zakończeniu.
Tu kryje się pułapka. Zgodnie z artykułem 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do emerytury ulega zawieszeniu, jeśli ktoś kontynuuje zatrudnienie bez rozwiązania stosunku pracy. Chodzi o pracodawcę, u którego pracował bezpośrednio przed nabyciem prawa do świadczenia.
Wysokość zarobków nie gra tu żadnej roli. Zawieszenie dotyczy także osób w powszechnym wieku emerytalnym. Wystarczy więc, że ktoś złoży wniosek o świadczenie i dalej chodzi do tej samej pracy na tej samej umowie.
Przepisy nie wymagają zmiany firmy ani dłuższej przerwy. Umowę można rozwiązać za porozumieniem stron i już następnego dnia podpisać nową z tym samym pracodawcą. Wypłata ruszy wtedy normalnie. Jeśli ZUS zdążył już zawiesić emeryturę, można ją odwiesić na wniosek po rozwiązaniu umowy.
Rozstanie z pracodawcą w związku z przejściem na emeryturę daje prawo do odprawy emerytalnej. Według artykułu 92¹ Kodeksu pracy wynosi ona co najmniej jednomiesięczne wynagrodzenie. Regulamin wynagradzania lub układ zbiorowy mogą przewidywać więcej.
Odprawa jest jednorazowa. Pracownik, który już ją dostał, nie nabywa do niej prawa ponownie. Kto wróci do pracy jako emeryt i po kilku latach odejdzie na dobre, drugiej odprawy nie dostanie.
Pracujący emeryt dalej płaci składki i tych pieniędzy nie traci. Artykuł 108 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pozwala doliczyć je do świadczenia. Nie dzieje się to automatycznie.
Trzeba złożyć wniosek, a można to zrobić po upływie pełnego roku kalendarzowego albo po ustaniu ubezpieczenia. Nowe składki dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku w dniu złożenia wniosku. Im później, tym korzystniejszy dzielnik.
Inna droga to odłożenie wniosku o emeryturę. Każdy rok pracy dokłada pieniędzy na konto w ZUS i skraca okres wypłaty. Kwota wychodzi wtedy odczuwalnie wyższa.
Kto osiągnął wiek emerytalny, pracuje i nie pobiera świadczenia, może skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów. Zwalnia ona z PIT przychody do 85 528 zł rocznie. Warunek jest jeden: emerytura nie może być wypłacana.
Stan na 19 października 2026 roku.
Źródło zdjęć: Canva
