Fala ekstremalnego upału zbliża się do Polski i termometry mogą wskazać nawet 41 stopni. W takich warunkach pracodawcy mają konkretne obowiązki wobec pracowników, a zaniedbania grożą wysokimi karami finansowymi. Warto wiedzieć, co dokładnie przysługuje w upalne dni.
Przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obejmuje to między innymi dostarczanie napojów, organizację dodatkowych przerw czy przygotowanie osłon przed słońcem. Resort pracy podkreśla, że pracodawca musi organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy poprzez np. zapewnienie wody zdatnej do picia lub innych napojów, klimatyzowanych miejsc do odpoczynku, dodatkowych przerw w pracy czy osłony przed promieniami słonecznymi.
Napoje przysługują nieodpłatnie w kilku przypadkach: przy wskaźniku obciążenia termicznego WBGT powyżej 25 stopni Celsjusza, gdy temperatura w pomieszczeniu przekracza 28 stopni lub przy pracy na zewnątrz powyżej 25 stopni. Ilość, rodzaj i temperatura napojów muszą być dostosowane do potrzeb pracowników. Za złamanie tego obowiązku grozi grzywna od 1 do 30 tysięcy złotych.
Pracodawca musi też zapewnić klimatyzowane pomieszczenia do wypoczynku, gdy temperatura w pomieszczeniach pracy spowodowana procesami technologicznymi stale przekracza 30 stopni. Operatorzy żurawi wieżowych i szybkomontujących mają prawo do kabin nieprzekraczających 28 stopni.
Pracownicy wykonujący obowiązki na zewnątrz powinni być chronieni przed skrajnymi warunkami atmosferycznymi. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić odpowiednią odzież i nakrycia głowy. W upalne dni może wprowadzić dodatkowe przerwy lub pozwolić na wcześniejsze wyjście z pracy, jednak decyzja należy wyłącznie do niego. Wcześniejsze wyjście nie powoduje obniżenia wynagrodzenia.
Ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej wyjaśnia także, że pracownicy wykonujący swoją pracę na zewnątrz powinni być chronieni przed niebezpiecznymi czynnikami, również warunkami atmosferycznymi, takimi jak zbyt wysoka lub niska temperatura, silny wiatr czy opady. Dodaje, że to m.in. zapewnienie odpowiedniej odzieży i nakryć głowy.
Pracodawca ma obowiązek organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy poprzez np. zapewnienie wody zdatnej do picia lub innych napojów, klimatyzowanych miejsc do odpoczynku, dodatkowych przerw w pracy czy osłony przed promieniami słonecznymi.
Jeśli warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania obowiązków. Musi o tym niezwłocznie poinformować przełożonego, zachowując przy tym prawo do wynagrodzenia. Resort pracy zaznacza, że w szczególnych przypadkach pracodawca może zdecydować o zwolnieniu pracowników z obowiązku świadczenia pracy.
Osoby nieletnie są pod szczególną ochroną. Nie wolno zatrudniać młodocianych w pomieszczeniach, gdzie temperatura powietrza przekracza 30 stopni Celsjusza przy wilgotności względnej 65 procent. To jedno z najostrzejszych ograniczeń w przepisach. Upały w 2026 roku pokazują, jak ważne jest przestrzeganie tych zasad. Zarówno pracodawcy, jak i pracownicy powinni znać swoje prawa i obowiązki, aby uniknąć niepotrzebnych problemów w gorące dni.
Źródło: Canva / TVN24
